Sinds 17 juni 2026 kun je Google verbieden om je site te gebruiken in AI Overviews en AI Mode, zonder dat het je posities in de gewone zoekresultaten kost. De schakelaar staat in Search Console onder Instellingen en heet Search generative AI. Eén klik, geen kleine lettertjes.
De vraag die ondernemers sindsdien stellen is voorspelbaar. Moet ik hem aanzetten? Google pakt tenslotte mijn teksten, vat ze samen en houdt de bezoeker op eigen terrein.
Het antwoord is voor vrijwel elk Nederlands bedrijf nee. Niet omdat de bezwaren onzin zijn, maar omdat die knop iets anders doet dan de meeste mensen denken. Hij haalt jou uit het antwoord. Hij haalt het antwoord niet uit de zoekmachine.
Wat die schakelaar precies doet
De instelling bepaalt of Google jouw pagina's mag gebruiken om antwoorden mee op te bouwen in drie oppervlakken: AI Overviews boven de zoekresultaten, AI Mode als apart tabblad, en de generatieve AI-blokken in Discover. Zet je hem uit, dan verschijn je daar niet meer en ontvang je uit die kanalen geen vertoningen en geen klikken.
Wat er niet gebeurt, is minstens zo belangrijk. Je gewone posities blijven staan. Google heeft bevestigd dat de instelling geen rankingsignaal is buiten die AI-oppervlakken, en dat je site in klassiek zoeken en in de gewone Discover-feed normaal blijft draaien. Search Engine Land beschreef de rapporten en blokkeeropties die Google op 3 juni 2026 aankondigde, en de instelling werkt sinds 17 juni.
Die knop is er niet gekomen omdat Google hem graag wilde. De Britse mededingingsautoriteit CMA legde Google op 3 juni 2026 een bindende gedragsverplichting op onder de Digital Markets, Competition and Consumers Act uit 2024, de eerste in zijn soort ter wereld. Kern van de eis: uitgevers moeten hun content uit AI-samenvattingen kunnen houden zonder daarvoor hun plek in de zoekresultaten in te leveren. Google kreeg negen maanden om dat wereldwijd te regelen en begon bij Britse sites.
Voor Nederlandse sites betekent dat twee dingen. De schakelaar is mogelijk nog niet zichtbaar in jouw Search Console, en als hij verschijnt is dat geen uitnodiging om hem te gebruiken. Het is een verplichting die een toezichthouder heeft afgedwongen voor een specifieke groep partijen met een specifiek probleem.
Waarom uitgevers deze knop wilden en jij niet
Het verschil zit in het verdienmodel, niet in de techniek. Een nieuwssite verdient aan vertoningen op de eigen pagina. Elke bezoeker die het antwoord al boven de zoekresultaten leest, is een advertentie-impressie die niet geladen wordt. Vakblad Digiday tekende op dat mediabedrijf People Inc. tussen het eerste kwartaal van 2024 en dat van 2026 ongeveer 800 miljoen Google-sessies zag verdampen. Als je product de pageview is, dan is een samenvatting die de klik overbodig maakt een directe aanslag op je omzet.
Een installatiebedrijf, een advocatenkantoor of een webshop verdient niet aan pageviews. Die verdienen aan een offerteaanvraag, een telefoontje of een bestelling. Voor dat model is een vermelding in een AI-antwoord geen verlies maar een gratis aanbeveling op het moment dat iemand een probleem beschrijft. De vergelijking die telt is niet klik versus geen klik, maar genoemd worden versus niet bestaan.
Search Engine Land vatte het scherp samen in een stuk met de kop dat je concurrenten hopen dat je die opt-out gebruikt. De redenering is simpel en moeilijk te weerleggen. Als een groot reisplatform morgen uit AI Mode stapt, stoppen mensen niet met vakanties plannen. Google zet er iemand anders neer. Het antwoord komt er hoe dan ook, de enige variabele is wiens naam erin staat.
Wanneer is uitzetten wel te verdedigen?
Er zijn uitzonderingen, maar het zijn er weinig. Draai je een site waar advertentie-inkomsten per pagina het hele model zijn, dan is de afweging reëel. Publiceer je materiaal dat je bewust niet losgeknipt en herschreven wilt zien, bijvoorbeeld juridische of medische teksten waar de context alles bepaalt, dan is er een inhoudelijk argument. En zit je in een sector waar concurrenten je content structureel via AI-antwoorden afromen zonder bronvermelding, dan valt erover te praten.
Voor de rest geldt: je zet je zichtbaarheid uit in een kanaal dat blijft groeien. Hoe hard het groeit hangt af van wie je het vraagt. BrightEdge mat begin 2026 een AI Overview bij ongeveer 48 procent van de gevolgde zoekopdrachten, Conductor kwam in het eerste kwartaal van 2026 op ruim 25 procent over bijna 22 miljoen zoekopdrachten, en Semrush zit met een andere zoekwoordenmix nog lager. Die spreiding zegt vooral iets over welke zoekwoorden gemeten worden, niet over de richting. Elke serieuze meting laat dezelfde beweging zien.
Wat de knop niet regelt
Wie de schakelaar omzet in de veronderstelling dat hij daarmee zijn content uit AI haalt, komt bedrogen uit. De dekking is smaller dan de naam suggereert.
- De Gemini-app valt erbuiten. De instelling gaat over AI-oppervlakken binnen Zoeken. Stelt iemand dezelfde vraag in de Gemini-app, dan verandert er niets.
- AI-training staat los. Of je content gebruikt mag worden om modellen te trainen regel je met de robots-token Google-Extended, en dat is een aparte beslissing met een ander effect. Google-Extended blokkeert training, niet je verschijning in AI Overviews. Andersom geldt hetzelfde.
- ChatGPT, Perplexity en Copilot trekken zich er niets van aan. Dit is een Google-instelling. Wil je bij die partijen uit beeld, dan is dat een apart traject via hun eigen crawlers.
- Het werkt op propertyniveau. Je zet het aan voor de hele site, niet voor die ene pagina waar je bezwaar tegen hebt. Fijnmaziger sturing is aangekondigd maar nog niet beschikbaar.
De kritiek van uitgevers gaat precies hierover. Ze kregen een lichtschakelaar terwijl de centrale doordraait, en ze moeten hem bedienen zonder de cijfers die de beslissing onderbouwen. Daarover verderop meer.
Waarom de oude route via nosnippet nog duurder is
Voor deze knop bestond was er wel degelijk een manier om uit AI-antwoorden te blijven, en die manier bestaat nog steeds. Hij is alleen bruut. De directives nosnippet, data-nosnippet en max-snippet bepalen hoeveel van je pagina Google mag tonen als preview, en Google heeft die regels uitgebreid naar alle vormen van zoekresultaten. In de eigen documentatie over robots meta tags staat dat ze daarmee ook bepalen wat als directe input voor AI Overviews en AI Mode gebruikt mag worden.
Dat klinkt als een prima alternatief tot je doorleest. Zet je nosnippet op een pagina, dan verdwijnt ook je gewone omschrijving onder de blauwe link in de zoekresultaten. Je krijgt een kale titel met een URL, en verder niets. Op een zoekresultatenpagina waar alle concurrenten wel twee regels tekst tonen, is dat geen bescherming maar zelfsabotage.
Met max-snippet kun je het genuanceerder aanpakken door een maximumaantal tekens mee te geven, maar ook dat raakt beide kanalen tegelijk. Dat is precies waarom de nieuwe instelling in Search Console betekenis heeft: het is de eerste knop die AI-oppervlakken losknipt van gewone zoekresultaten. Wie de oude methode gebruikt om alleen AI te blokkeren, draait in klassiek zoeken half het licht uit.
Hoe weet je of AI je eigenlijk iets oplevert?
Eerlijk antwoord: niet volledig, en dat is het echte probleem. Google leverde bij de nieuwe instelling een rapport in Search Console dat laat zien hoe je presteert in AI-antwoorden, met vertoningen, pagina's, landen, apparaten en datums. Klikdata per AI-oppervlak zit er niet in.
Je kunt dus zien dat je genoemd wordt en niet wat het oplevert. Voor een uitgever die miljoenen sessies moet verantwoorden is dat een onmogelijke positie: je krijgt een keuze voorgelegd zonder de cijfers om hem te maken.
Voor een MKB-bedrijf is dat gek genoeg minder erg, omdat je aan de andere kant van de trechter kunt meten. Je weet hoeveel offerteaanvragen binnenkomen en je kunt in je statistieken zien welk deel van je verkeer uit AI-verwijzingen komt. Dat aandeel is bij de meeste sites nog klein, maar de kwaliteit is opvallend hoog: iemand die via een AI-antwoord bij jou uitkomt heeft de vergelijking al gemaakt en zit dichter bij een beslissing. Dat patroon beschreven we eerder in het stuk over zero-click zoeken, en het is de reden dat minder klikken niet automatisch minder omzet betekent.
Praktisch: zet in je statistieken een segment op voor verwijzingen van chatgpt.com, perplexity.ai, gemini.google.com en copilot.microsoft.com, en kijk daar elke maand naar. Dat is ruw, maar het geeft je binnen een kwartaal een richting. Zonder dat segment discussieer je over onderbuikgevoel.
Wat je in plaats van uitzetten doet
De interessantere vraag is niet of je meedoet, maar hoe je zorgt dat je genoemd wordt. Daar is Google zelf verrassend nuchter over. In de documentatie over AI-functies in Zoeken staat letterlijk dat er geen extra vereisten of speciale optimalisaties zijn om in AI Overviews of AI Mode te verschijnen. Wat er wel toe doet, staat in dezelfde tekst: AI Mode werkt met query fan-out, waarbij één vraag van een gebruiker wordt opgeknipt in een reeks deelvragen die tegelijk gezocht worden.
Dat detail verandert je contentstrategie meer dan welke knop dan ook. Je concurreert niet meer om één zoekwoord, maar om de deelvragen die eromheen hangen. Iemand die vraagt wat een warmtepomp in een jarendertighuis kost, laat Google intern zoeken op isolatiewaarde, subsidieregelingen, geluidsnormen en installatiekosten. De site die op vier van die deelvragen een helder, controleerbaar antwoord heeft staan, wordt geciteerd. De site met één brede pagina over warmtepompen niet.
Daarnaast telt of Google je als herkenbare bron beschouwt. Een plek in de top tien is daarvoor allang geen voorwaarde meer, iets wat we uitwerkten in de analyse van wat een citatie bepaalt. Wat wel meeweegt is of je naam op plekken staat die de modellen zelf serieus nemen: vakmedia, brancheplatforms, regionale titels en artikelen waar een redacteur naar gekeken heeft. Dat is exact het terrein van linkbuilding, alleen is de opbrengst verschoven. Eén plaatsing levert je een link op voor je rankings en een vermelding voor je herkenbaarheid als bron. In het stuk over vermeldingen zonder link staat hoe scheef die verhouding meestal ligt.
Houd tot slot het onderscheid tussen de twee AI-oppervlakken scherp. AI Overviews en AI Mode selecteren niet op dezelfde manier en belonen niet hetzelfde soort pagina, iets wat we eerder uitsplitsten in de vergelijking tussen AI Mode en AI Overviews. Optimaliseren voor het gemiddelde van beide levert een pagina op die in geen van beide uitblinkt.
De drie dingen die je deze week wel doet
Laat de schakelaar staan waar hij staat en pak in plaats daarvan het volgende op.
- Open het AI-rapport in Search Console en noteer je nulmeting. Vertoningen per pagina en per land, deze maand. Zonder beginpunt kun je over zes maanden niets zeggen over de vraag of je zichtbaarheid stijgt of daalt.
- Kies je drie belangrijkste commerciële vragen en schrijf de deelvragen eronder uit. Vijf tot acht per vraag. Bekijk daarna welke van die deelvragen op jouw site geen eigen, direct antwoord hebben. Dat lijstje is je contentplan voor het komende kwartaal, en het is concreter dan elke zoekwoordenlijst.
- Controleer of je bestaande pagina's geen nosnippet of te krappe max-snippet meedragen. Dit komt vaker voor dan je denkt, meestal als restant van een oude privacy-instelling of een standaardwaarde in een plugin. Je blokkeert dan al maanden je eigen zichtbaarheid, in AI-antwoorden en in gewone zoekresultaten, zonder dat iemand het merkt.
De uit-knop lost een probleem op dat de meeste bedrijven niet hebben. Wie klanten wil in plaats van pageviews, heeft een ander probleem: onzichtbaar zijn op het moment dat een AI-model de shortlist samenstelt. Dat probleem los je niet op door uit het gesprek te stappen. Dat los je op door er als bron in te staan, en dat begint bij plekken waar een redactie je naam naast een link zet. Wie nog twijfelt over de bredere verschuiving, leest waarom hoog in Google staan tegenwoordig niets garandeert.
